Cách phòng dịch tả lợn Châu Phi đang là vấn đề được nhiều hộ chăn nuôi quan tâm khi bệnh tiếp tục xuất hiện tại nhiều địa phương. Một ổ dịch không chỉ ảnh hưởng đến những con heo mắc bệnh mà còn có thể khiến cả đàn phải tiêu hủy, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

Thực tế trong năm 2026 cho thấy mức độ thiệt hại có thể rất lớn. Tại Đồng Nai, gần 2.000 con lợn trong một trang trại đã phải tiêu hủy sau khi được xác định nhiễm virus Dịch tả lợn Châu Phi. Đàn có tổng cộng 1.942 con; trước đó đã ghi nhận 27 con chết và 355 con có dấu hiệu mắc bệnh.

Không lâu sau đó, tại Lâm Đồng, hơn 3.700 con lợn mắc bệnh và nghi mắc bệnh tại hai hộ chăn nuôi cũng phải tiêu hủy. Lứa lợn có trọng lượng bình quân khoảng 50 kg/con.

Những con số này cho thấy một điều rất rõ:

Đừng chờ đến khi heo có dấu hiệu bệnh mới bắt đầu phòng dịch.

Phòng bệnh cần được thực hiện hằng ngày, từ kiểm soát heo đầu vào, vệ sinh chuồng trại, sát trùng, quản lý người và phương tiện cho đến giám sát đàn và tiêm vaccine theo hướng dẫn thú y.

1. Vì sao cần chủ động phòng dịch tả lợn Châu Phi?

Hình ảnh: Virus dịch tả lợn châu Phi (ASFV)

Dịch tả lợn Châu Phi (ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên heo. Khi virus xâm nhập vào đàn, bệnh có thể gây thiệt hại lớn và việc xử lý ổ dịch đòi hỏi phải thực hiện nhanh, nghiêm ngặt.

Virus có thể lan truyền qua nhiều nguồn khác nhau như:

• Heo mắc bệnh hoặc heo mang mầm bệnh.
• Người chăm sóc, khách ra vào trang trại.
• Quần áo, giày dép, dụng cụ chăn nuôi.
• Phương tiện vận chuyển heo.
• Thức ăn, nước uống bị nhiễm mầm bệnh.
• Phân, chất thải và xác heo mắc bệnh.
• Các yếu tố trung gian trong môi trường chăn nuôi.

Đặc biệt, trong đợt xử lý ổ dịch tại Đồng Nai tháng 6/2026, cơ quan chức năng nhận định chuồng trại hở và nhiều ruồi, muỗi là những yếu tố có thể liên quan đến nguy cơ phát sinh dịch. Địa phương đồng thời yêu cầu tăng cường vệ sinh, sát trùng, kiểm soát vận chuyển, buôn bán và quản lý đàn vật nuôi.

Vì vậy, phòng dịch tả lợn Châu Phi không thể chỉ dựa vào một biện pháp duy nhất. Trang trại cần xây dựng nhiều lớp bảo vệ cùng lúc.

2. 7 cách phòng dịch tả lợn Châu Phi hiệu quả

2.1. Kiểm soát chặt heo nhập đàn

Heo giống hoặc heo mới nhập đàn là một trong những điểm cần kiểm soát đầu tiên.

Trước khi mua hoặc đưa heo về trại, người chăn nuôi cần:

• Chọn heo có nguồn gốc rõ ràng.
• Hạn chế mua heo từ khu vực đang có dịch hoặc nguy cơ cao.
• Không mua heo không rõ nguồn gốc.
• Kiểm tra tình trạng sức khỏe của đàn trước khi nhập.
• Hạn chế nhập heo từ quá nhiều nguồn khác nhau.

Đặc biệt, không nên vì giá heo giống rẻ mà bỏ qua yếu tố nguồn gốc và tình trạng dịch bệnh.

Khi dịch xuất hiện, việc kiểm soát vận chuyển, mua bán và nguồn gốc động vật là một trong những nội dung được cơ quan quản lý tăng cường để hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh.

2.2. Cách ly heo mới trước khi nhập đàn

Sau khi mua heo về, không nên nhập ngay vào đàn đang nuôi.

Hãy bố trí khu vực riêng để theo dõi đàn mới và thực hiện các biện pháp thú y phù hợp.

Trong thời gian cách ly:

• Dùng máng ăn, máng uống riêng.
• Dùng dụng cụ chăm sóc riêng.
• Hạn chế người tiếp xúc.
• Theo dõi lượng ăn và uống hằng ngày.
• Kiểm tra thân nhiệt khi có dấu hiệu bất thường.
• Quan sát phân, hô hấp, dáng đi và tình trạng da.

Nếu heo mới nhập có biểu hiện bất thường như sốt, bỏ ăn, nằm nhiều, tím tái, xuất huyết hoặc chết bất thường, tuyệt đối không tự ý nhập chung vào đàn khỏe.

Cần cách ly và liên hệ cán bộ thú y để được hướng dẫn.

2.3. Vệ sinh và sát trùng chuồng trại định kỳ

Hình ảnh: Vệ sinh, sát khuẩn chuồng trại là bước quan trọng trong phòng dịch Tả lợn châu Phi

Một trong cách để phòng dịch tả lợn Châu Phi hiệu quả là duy trì vệ sinh, tiêu độc thường xuyên.

Quy trình nên thực hiện theo nguyên tắc:

Làm sạch → loại bỏ chất bẩn → sát trùng → duy trì định kỳ

Không nên chỉ phun hóa chất sát trùng lên nền chuồng còn nhiều phân, bùn đất hoặc chất hữu cơ.

Các khu vực cần chú ý gồm:

• Nền và vách chuồng.
• Lối đi.
• Khu vực xuất nhập heo.
• Dụng cụ chăn nuôi.
• Khu vực chứa phân.
• Khu vực xung quanh chuồng.
• Phương tiện vận chuyển.
• Hố hoặc khu vực tiêu độc.

Tại những khu vực có dịch, cơ quan chức năng cũng yêu cầu tăng cường vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột và hóa chất tại chuồng nuôi cũng như khu vực xung quanh.

BENCID 100 – hỗ trợ vệ sinh, tiêu độc chuồng trại

Hình ảnh: Sản phẩm Bencid 100

Trong quy trình an toàn sinh học, BENCID 100 được bà con tin dùng để hỗ trợ vệ sinh, sát khuẩn, tiêu độc khu vực chăn nuôi.

>>> Xem thêm: BENCID 100 <<<

Lưu ý: Sát trùng là một phần của quy trình phòng bệnh, không thay thế việc kiểm soát heo đầu vào, cách ly, quản lý người – phương tiện và giám sát dịch bệnh.

2.4. Kiểm soát người và phương tiện ra vào trang trại

Một đôi ủng, bộ quần áo, dụng cụ hoặc phương tiện nếu đã tiếp xúc với khu vực có mầm bệnh có thể trở thành nguồn đưa mầm bệnh vào khu vực chăn nuôi.

Vì vậy, trang trại nên:

• Hạn chế người lạ ra vào khu vực nuôi.
• Có quần áo và ủng riêng cho người chăm sóc.
• Vệ sinh, sát trùng giày dép trước khi vào chuồng.
• Hạn chế di chuyển giữa các khu chuồng.
• Không dùng chung dụng cụ giữa các khu vực nếu chưa được vệ sinh.
• Kiểm soát xe vận chuyển ra vào trang trại.
• Vệ sinh và tiêu độc phương tiện trước và sau khi vận chuyển.

Đặc biệt, khi địa phương đang có dịch, việc kiểm soát vận chuyển, mua bán heo và sản phẩm từ heo cần được thực hiện nghiêm ngặt.

2.5. Quản lý thức ăn, nước uống và chất thải

Không chỉ chuồng trại, thức ăn – nước uống – chất thải cũng cần được kiểm soát.

Đối với thức ăn

• Chọn nguồn thức ăn rõ ràng.
• Bảo quản thức ăn ở nơi khô ráo, sạch sẽ.
• Không để thức ăn tiếp xúc với nền chuồng.
• Hạn chế tối đa nguy cơ thức ăn bị nhiễm bẩn từ bên ngoài.

Đối với nước uống

• Đảm bảo nguồn nước sạch.
• Vệ sinh máng uống thường xuyên.
• Kiểm tra đường ống, bồn chứa và khu vực cấp nước.
• Không để nước thải hoặc chất bẩn xâm nhập nguồn nước.

Đối với chất thải

Phân, nước thải và chất thải chăn nuôi cần được thu gom, xử lý phù hợp.

Đặc biệt, khi phát sinh heo chết hoặc nghi mắc bệnh, không được tự ý vứt xác ra môi trường.

Theo hướng dẫn triển khai Kế hoạch quốc gia phòng, chống DTLCP giai đoạn 2026–2030, các địa phương được yêu cầu tăng cường an toàn sinh học, khai báo dịch bệnh và xử lý động vật mắc bệnh, chết; không để xảy ra tình trạng giấu dịch, bán chạy động vật mắc bệnh hoặc vứt xác động vật chết ra môi trường.

2.6. Kiểm soát ruồi, muỗi và côn trùng quanh chuồng

Khu vực có nhiều phân, chất thải hữu cơ và thức ăn thừa là môi trường thuận lợi cho ruồi phát triển.

Nếu không kiểm soát tốt, khu vực chăn nuôi sẽ khó duy trì điều kiện vệ sinh.

Người nuôi nên:

• Thu gom phân thường xuyên.
• Không để thức ăn thừa tồn đọng.
• Vệ sinh khu vực chứa phân.
• Dọn sạch rác hữu cơ quanh chuồng.
• Kiểm soát ruồi, côn trùng định kỳ.

GOODKILL – hỗ trợ kiểm soát ruồi trong khu vực chăn nuôi

Hình ảnh: Sản phẩm Good Kill

Sử dụng GOODKILL là một trong những cách phòng dịch tả lợn châu Phi hiệu quả,  có thể được sử dụng để hỗ trợ kiểm soát ruồi trong khu vực chăn nuôi theo đúng hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.

>>> Xem thêm: GoodKill <<<

2.7. Tiêm vaccine và chủ động giám sát đàn

Vaccine là một trong những công cụ được đưa vào Kế hoạch quốc gia phòng, chống Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi giai đoạn 2026–2030.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tổ chức tiêm vaccine DTLCP theo quy định, kế hoạch quốc gia, hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và tình hình thực tế tại địa phương; đồng thời tăng cường thực hiện an toàn sinh học và giám sát dịch bệnh dựa trên nguy cơ.

Vì vậy, người chăn nuôi cần:

• Sử dụng vaccine được phép lưu hành.
• Tiêm theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
• Tuân thủ đúng đối tượng và thời điểm tiêm.
• Theo dõi đàn sau tiêm.
• Kết hợp tiêm phòng với an toàn sinh học.
• Chủ động theo dõi sức khỏe đàn mỗi ngày.

Vaccine không thay thế an toàn sinh học.

Ngay cả khi đã tiêm phòng, trang trại vẫn cần kiểm soát người, phương tiện, heo nhập đàn, dụng cụ, chất thải và môi trường chăn nuôi.

3. Checklist phòng dịch tả lợn Châu Phi 

Người nuôi có thể kiểm tra nhanh hệ thống phòng dịch của trại theo bảng dưới đây:

Hạng mục	Việc cần thực hiện
Heo nhập đàn	Kiểm tra nguồn gốc, tình trạng sức khỏe
Heo mới	Cách ly trước khi nhập đàn
Chuồng trại	Vệ sinh, sát trùng định kỳ
Người ra vào	Hạn chế người lạ, vệ sinh và sát trùng
Phương tiện	Làm sạch, tiêu độc trước/sau vận chuyển
Dụng cụ	Không dùng chung giữa các khu chưa được vệ sinh
Thức ăn	Bảo quản sạch, kiểm soát nguồn
Nước uống	Đảm bảo sạch, vệ sinh máng uống
Chất thải	Thu gom và xử lý đúng quy định
Ruồi, côn trùng	Kiểm soát định kỳ
Sức khỏe đàn	Theo dõi hằng ngày
Vaccine	Tiêm theo hướng dẫn thú y

👉Chỉ cần một mắt xích bị bỏ qua, nguy cơ xâm nhập và phát tán mầm bệnh vẫn có thể tồn tại.

4. 5 việc tuyệt đối không nên làm khi khu vực xuất hiện dịch

❌ 1. Không mua bán, vận chuyển heo không rõ nguồn gốc

Không đưa heo từ vùng có nguy cơ vào khu vực đang an toàn.

❌ 2. Không bán chạy heo nghi mắc bệnh

Bán chạy có thể khiến mầm bệnh phát tán sang các hộ và trang trại khác.

❌ 3. Không vứt xác heo chết ra môi trường

Xác heo chết cần được xử lý theo hướng dẫn của cơ quan thú y và quy định phòng chống dịch.

❌ 4. Không dùng chung dụng cụ giữa các khu chuồng

Xô, chổi, xẻng, ủng và các dụng cụ chăm sóc có thể trở thành nguồn phát tán mầm bệnh nếu không được vệ sinh, tiêu độc.

❌ 5. Không tự ý vận chuyển hoặc xử lý heo nghi bệnh

Khi đàn heo có dấu hiệu bất thường, cần cách ly và báo cho cán bộ thú y/cơ quan chuyên môn để được kiểm tra, lấy mẫu và hướng dẫn xử lý khi cần thiết.

5. Khi phát hiện heo nghi mắc dịch tả lợn Châu Phi phải làm gì?

Nếu trong đàn xuất hiện tình trạng sốt, bỏ ăn, tím tái, xuất huyết dưới da, chết bất thường hoặc nhiều con cùng có biểu hiện bệnh, người nuôi cần nhanh chóng thực hiện:

Bước 1: Hạn chế người ra vào

Không để người từ khu vực nghi bệnh tiếp tục di chuyển sang các khu chuồng khỏe.

Bước 2: Cách ly khu vực nghi nhiễm

Không tự ý di chuyển heo nghi bệnh sang khu vực khác.

Bước 3: Báo cán bộ thú y

Liên hệ cơ quan thú y địa phương để được kiểm tra và hướng dẫn lấy mẫu xét nghiệm khi cần.

Bước 4: Tăng cường vệ sinh, tiêu độc

Thực hiện vệ sinh và tiêu độc khu vực theo hướng dẫn chuyên môn.

Bước 5: Không bán chạy, không vứt xác

Không tự ý vận chuyển heo bệnh, heo nghi bệnh hoặc xác heo ra khỏi khu vực.

Bước 6: Theo dõi toàn đàn

Kiểm tra các ô chuồng còn lại để phát hiện sớm những trường hợp bất thường.

Việc xử lý nhanh và đúng quy trình giúp hạn chế nguy cơ mầm bệnh tiếp tục phát tán sang các khu vực khác. Trong các ổ dịch gần đây, cơ quan chức năng đều nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát vận chuyển, cách ly, tiêu độc và giám sát quá trình xử lý heo mắc bệnh, nghi mắc bệnh.

6. Những đợt tiêu hủy heo gần đây cảnh báo điều gì?

Những con số thực tế cho thấy thiệt hại do Dịch tả lợn Châu Phi có thể lên tới hàng nghìn con chỉ trong một ổ dịch.

📍 Đồng Nai: gần 2.000 con

Tháng 6/2026, một trang trại tại phường Tân Phú có tổng đàn 1.942 con lợn. Sau khi xét nghiệm xác định đàn nhiễm DTLCP, toàn bộ đàn phải tiêu hủy theo quy định.

📍 Lâm Đồng: hơn 3.700 con

Ngày 17/6/2026, hơn 3.700 con lợn mắc bệnh và nghi mắc bệnh tại hai hộ chăn nuôi ở xã Đức An được tiêu hủy. Lứa lợn có trọng lượng bình quân khoảng 50 kg/con.

Đây không chỉ là những con số trên báo.

Đằng sau mỗi đàn heo bị tiêu hủy là chi phí con giống, thức ăn, nhân công, chuồng trại và thời gian chăn nuôi mà người nuôi có thể mất đi.

Vì vậy, thay vì chờ đến khi dịch xảy ra mới xử lý, người chăn nuôi cần xây dựng hệ thống an toàn sinh học chủ động ngay từ đầu.

7. Bộ đôi BENCID 100 và GOODKILL trong quy trình an toàn sinh học

Để xây dựng một quy trình phòng dịch nhiều lớp, trang trại cần kết hợp:

Kiểm soát heo đầu vào
↓
Cách ly đàn mới
↓
Kiểm soát người và phương tiện
↓
Vệ sinh – sát trùng chuồng trại
↓
Quản lý chất thải
↓
Kiểm soát ruồi, côn trùng
↓
Giám sát đàn
↓
Tiêm vaccine theo hướng dẫn thú y

Trong đó:

BENCID 100

Hỗ trợ công tác vệ sinh, tiêu độc chuồng trại và khu vực chăn nuôi theo hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.

GOODKILL

Hỗ trợ kiểm soát ruồi tại khu vực chăn nuôi, góp phần duy trì môi trường sạch và hạn chế yếu tố trung gian.

Lưu ý: BENCID 100 và GOODKILL là sản phẩm hỗ trợ trong quy trình an toàn sinh học, không thay thế việc khai báo dịch, xét nghiệm, cách ly, tiêu hủy hoặc các biện pháp phòng chống dịch bắt buộc theo hướng dẫn của cơ quan thú y.

Câu hỏi thường gặp về cách phòng dịch tả lợn Châu Phi

1. Dịch tả lợn Châu Phi phòng như thế nào?

Cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp: kiểm soát heo nhập đàn, cách ly heo mới, vệ sinh sát trùng, kiểm soát người và phương tiện, quản lý thức ăn – nước – chất thải, kiểm soát côn trùng, giám sát đàn và tiêm vaccine theo hướng dẫn thú y.

2. Phun thuốc sát trùng có đủ để phòng DTLCP không?

Không.

Sát trùng chỉ là một phần của hệ thống an toàn sinh học. Nếu heo nhập đàn không được kiểm soát hoặc người, phương tiện mang mầm bệnh vào trại thì nguy cơ dịch vẫn còn.

3. Heo mới mua có nên nhập ngay vào đàn không?

Không nên.

Heo mới cần được bố trí khu vực cách ly và theo dõi trước khi nhập chung với đàn đang nuôi.

4. Heo khỏe có cần tiêm vaccine DTLCP không?

Việc tiêm vaccine cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y, kế hoạch phòng chống dịch của địa phương và tình hình thực tế của đàn. Vaccine cần được kết hợp với các biện pháp an toàn sinh học.

5. Kiểm soát ruồi có giúp phòng dịch không?

Kiểm soát ruồi là một phần trong quản lý vệ sinh và an toàn sinh học. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào diệt ruồi mà phải kết hợp vệ sinh chuồng trại, quản lý chất thải và kiểm soát các nguồn lây khác.

KẾT LUẬN

Những đợt tiêu hủy hàng nghìn con heo do Dịch tả lợn Châu Phi trong thời gian gần đây là lời cảnh báo rõ ràng cho người chăn nuôi.

Phòng dịch không bắt đầu khi heo mắc bệnh. Phòng dịch bắt đầu từ ngày đầu tiên đưa heo vào trại. Có nhiều cách phòng dịch tả lợn châu Phi khác nhau nhưng để hiệu quả cao nhất bà con nên kết hợp với nhau:

Xây dựng nhiều lớp bảo vệ:

Heo đầu vào rõ nguồn gốc → cách ly đàn mới → kiểm soát người và phương tiện → vệ sinh sát trùng → quản lý chất thải → kiểm soát ruồi, côn trùng → giám sát đàn → tiêm vaccine theo hướng dẫn thú y.

Chủ động phòng dịch hôm nay chính là cách giảm nguy cơ thiệt hại cho đàn heo ngày mai.

MEGATECH – Đồng hành cùng người chăn nuôi xây dựng quy trình an toàn sinh học

📞 Hotline tư vấn kỹ thuật: 0968 681 302
🌐 Fanpage: Megatech Việt Nam