MUỐN GIỮ ĐÀN, ĐỪNG CHỜ VẬT NUÔI PHÁT BỆNH MỚI XỬ LÝ

Vật nuôi bỏ ăn hàng loạt, ho khò khè, tiêu chảy, sốt cao hoặc chết bất thường mới bắt đầu tìm thuốc. Đây là tình trạng vẫn xảy ra tại không ít hộ chăn nuôi. Khi biểu hiện bệnh đã xuất hiện rõ ràng trên nhiều con, vấn đề có thể không còn nằm ở một cá thể. Mầm bệnh có thể đã phát tán trong chuồng, môi trường nuôi bị ô nhiễm và những con chưa có triệu chứng cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Lúc này, chi phí điều trị tăng lên nhưng khả năng phục hồi của đàn lại giảm xuống. Ngay cả khi vượt qua đợt bệnh, vật nuôi vẫn có thể ăn kém, chậm lớn, tiêu tốn thức ăn nhiều và kéo dài thời gian xuất chuồng.

Bởi vậy, muốn giữ đàn hiệu quả, bà con không nên chờ đến khi vật nuôi phát bệnh mới xử lý. Phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm luôn chủ động hơn so với chạy theo xử lý hậu quả.

VÌ SAO CHỜ VẬT NUÔI PHÁT BỆNH MỚI XỬ LÝ LÀ QUÁ MUỘN?

Nhiều bệnh trên gia súc, gia cầm và thủy sản có thời gian ủ bệnh. Trong giai đoạn này, vật nuôi có thể chưa biểu hiện rõ nhưng tác nhân gây bệnh đã tồn tại và có khả năng phát tán.

Một con vật mang mầm bệnh có thể tiếp xúc với cả đàn qua:

• Phân và chất thải.
• Nước uống hoặc máng ăn.
• Không khí, bụi và giọt bắn.
• Dụng cụ chăn nuôi dùng chung.
• Giày dép và quần áo của người chăm sóc.
• Phương tiện vận chuyển.
• Ruồi, muỗi, chuột và động vật trung gian.
• Việc di chuyển vật nuôi giữa các ô chuồng.

Đến khi số lượng con mắc tăng nhanh, bà con không chỉ phải xử lý bệnh. Trang trại còn phải đối mặt với hàng loạt vấn đề khác như giảm sức ăn, chậm tăng trọng, chi phí thuốc cao, hao hụt đầu con và nguy cơ lây lan sang khu vực xung quanh.

Giữ đàn không bắt đầu từ lúc phát hiện con vật đầu tiên bị bệnh. Công việc này phải bắt đầu ngay từ khi chuẩn bị chuồng, lựa chọn con giống và xây dựng quy trình chăm sóc.

GIỮ ĐÀN PHẢI BẮT ĐẦU TỪ KIỂM SOÁT ĐẦU VÀO

Mầm bệnh có thể xâm nhập vào trang trại qua những đường rất quen thuộc. Con giống mới nhập, xe chở cám, thương lái, khách đến trại hoặc một dụng cụ mượn từ khu nuôi khác đều có thể mang theo nguy cơ.

Bà con cần chủ động kiểm soát:

• Lựa chọn con giống có nguồn gốc và tình trạng sức khỏe rõ ràng.
• Cách ly vật nuôi mới nhập trước khi ghép đàn.
• Hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào khu chăn nuôi.
• Vệ sinh, sát trùng phương tiện trước khi vào trại.
• Thay quần áo và ủng riêng khi đi vào khu nuôi.
• Không sử dụng chung dụng cụ giữa khu khỏe và khu nghi mắc bệnh.
• Kiểm tra thức ăn, nước uống và vật tư trước khi đưa vào trại.
• Bố trí khu sạch và khu bẩn theo hướng di chuyển hợp lý.

Nếu không kiểm soát từ cổng trại, việc phun sát trùng bên trong sẽ khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Xem thêm: BENCID 100 – Siêu Sát Khuẩn Khử Mùi Chuồng Trại

DUY TRÌ CHUỒNG TRẠI SẠCH, KHÔ VÀ THÔNG THOÁNG

Môi trường chuồng nuôi ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe đàn vật nuôi. Chuồng ẩm thấp, nhiều phân, tích tụ khí độc và thông gió kém có thể làm vật nuôi bị stress, giảm sức đề kháng và dễ phát sinh vấn đề về hô hấp, tiêu hóa hoặc da.

Để hỗ trợ giữ đàn ổn định, bà con cần:

• Thu gom phân và thức ăn thừa hằng ngày.
• Giữ nền chuồng khô, hạn chế nước đọng.
• Vệ sinh máng ăn và máng uống thường xuyên.
• Bảo đảm chuồng thông thoáng nhưng không để gió lùa trực tiếp.
• Điều chỉnh nhiệt độ phù hợp với từng độ tuổi.
• Kiểm soát mật độ nuôi.
• Làm sạch rồi mới sử dụng dung dịch sát trùng.
• Duy trì lịch sát trùng định kỳ, không chỉ thực hiện khi có dịch.
• Kiểm soát ruồi, muỗi, chuột và côn trùng trung gian.
• Xử lý chất thải đúng cách, tránh phát tán mầm bệnh.

Sản phẩm sát trùng chỉ là một phần trong quy trình an toàn sinh học. Nếu nền chuồng vẫn còn nhiều phân hoặc khu vực chăn nuôi liên tục bị tái nhiễm từ người và phương tiện, hiệu quả sát trùng sẽ bị hạn chế.

DINH DƯỠNG ĐẦY ĐỦ GIÚP ĐÀN DUY TRÌ THỂ TRẠNG

Một đàn vật nuôi muốn chống chịu tốt trước điều kiện bất lợi cần được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.

Thức ăn kém chất lượng, bị ẩm mốc hoặc mất cân đối dưỡng chất có thể làm vật nuôi giảm ăn, rối loạn tiêu hóa và chậm lớn. Độc tố nấm mốc còn có khả năng ảnh hưởng đến gan, thận và khả năng đáp ứng miễn dịch.

Bà con cần chú ý:

• Lựa chọn thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển.
• Bảo quản thức ăn tại nơi khô ráo, tránh ẩm mốc.
• Không sử dụng nguyên liệu có mùi lạ hoặc biến đổi màu sắc.
• Cung cấp đủ nước sạch.
• Kiểm tra đường ống và bể chứa nước định kỳ.
• Thay đổi khẩu phần theo từng bước, tránh chuyển thức ăn đột ngột.
• Bổ sung vitamin, khoáng chất, axit amin hoặc men vi sinh khi cần thiết.
• Hỗ trợ gan – thận và phục hồi thể trạng sau quá trình điều trị.

Sản phẩm bổ sung có vai trò hỗ trợ dinh dưỡng và sức khỏe, nhưng không thay thế vaccine, thuốc điều trị hoặc quy trình an toàn sinh học.

TIÊM PHÒNG ĐÚNG LỊCH, KHÔNG CHỜ CÓ DỊCH MỚI THỰC HIỆN

Vaccine là một trong những biện pháp quan trọng giúp chủ động phòng một số bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, hiệu quả tiêm phòng phụ thuộc vào loại vaccine, tình trạng sức khỏe đàn, kỹ thuật bảo quản và thời điểm sử dụng.

Bà con nên:

• Xây dựng lịch vaccine theo loài và độ tuổi vật nuôi.
• Thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y hoặc bác sĩ thú y.
• Không tiêm vaccine cho vật nuôi đang sốt cao hoặc suy yếu nếu chưa được đánh giá.
• Bảo quản vaccine đúng nhiệt độ.
• Sử dụng đúng đường dùng và liều lượng.
• Ghi chép ngày tiêm, lô vaccine và phản ứng sau tiêm.
• Theo dõi đàn trong những ngày tiếp theo.

Không có một lịch vaccine duy nhất phù hợp với mọi trang trại. Lịch phòng bệnh cần được xây dựng dựa trên nguy cơ tại địa phương, mô hình nuôi và hướng dẫn chuyên môn.

THEO DÕI ĐÀN HẰNG NGÀY ĐỂ PHÁT HIỆN BẤT THƯỜNG SỚM

Người chăm sóc trực tiếp là người có khả năng nhận ra sự thay đổi của đàn sớm nhất. Chỉ cần dành thời gian quan sát vào những khung giờ cố định, bà con có thể phát hiện nhiều biểu hiện trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng.

Những dấu hiệu cần theo dõi

• Vật nuôi giảm ăn hoặc uống ít hơn bình thường.
• Đứng tách đàn, nằm nhiều hoặc ít vận động.
• Ho, hắt hơi, thở khò khè hoặc khó thở.
• Chảy nước mắt, nước mũi.
• Phân thay đổi màu sắc, mùi hoặc trạng thái.
• Sốt, run hoặc có biểu hiện đau.
• Da nhợt, đỏ, tím hoặc xuất hiện tổn thương.
• Lông xù, cánh xệ hoặc chậm lớn.
• Sản lượng trứng, sữa hoặc khả năng tăng trọng giảm.
• Xuất hiện con chết bất thường.

Không nên chỉ nhìn vào một triệu chứng để tự kết luận bệnh. Cùng một biểu hiện bỏ ăn, ho hoặc tiêu chảy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Giá trị của việc theo dõi hằng ngày nằm ở khả năng phát hiện sớm và cung cấp thông tin đầy đủ cho người có chuyên môn.

PHÁT HIỆN SỚM NHƯNG PHẢI XỬ LÝ ĐÚNG

Phát hiện sớm không đồng nghĩa với việc sử dụng kháng sinh ngay lập tức. Bệnh trên vật nuôi có thể liên quan đến virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, dinh dưỡng, độc tố nấm mốc hoặc điều kiện môi trường. Kháng sinh chỉ có tác dụng đối với những vi khuẩn nhạy cảm và không điều trị được bệnh do virus.

Khi thấy vật nuôi có biểu hiện bất thường, bà con nên:

1. Tách riêng những con nghi mắc nếu điều kiện cho phép.
2. Kiểm tra thức ăn, nước uống và môi trường chuồng.
3. Ghi lại biểu hiện và số lượng con mắc.
4. Quay video hoặc chụp hình rõ ràng.
5. Liên hệ người có chuyên môn để được hướng dẫn.
6. Chỉ sử dụng thuốc theo đúng mục đích và liều lượng.
7. Theo dõi diễn biến sau khi xử lý.

Không tự ý phối hợp nhiều loại kháng sinh, tăng liều hoặc kéo dài liệu trình. Việc dùng thuốc thiếu kiểm soát có thể làm tăng chi phí, ảnh hưởng đến vật nuôi và góp phần gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

5 NGUYÊN TẮC CỐT LÕI ĐỂ GIỮ ĐÀN

Muốn chủ động bảo vệ vật nuôi, bà con cần duy trì đồng thời năm nguyên tắc:

1. Chặn mầm bệnh từ bên ngoài

Kiểm soát con giống, người, phương tiện, dụng cụ và vật tư đi vào trại.

2. Giảm mầm bệnh trong môi trường

Dọn vệ sinh, xử lý chất thải và sát trùng chuồng trại đúng quy trình.

3. Duy trì sức khỏe đàn từ bên trong

Cung cấp thức ăn, nước uống và dưỡng chất phù hợp với từng giai đoạn.

4. Phát hiện bất thường càng sớm càng tốt

Theo dõi sức ăn, hô hấp, phân, vận động và tỷ lệ mắc mỗi ngày.

5. Xử lý dựa trên thông tin đầy đủ

Không đoán bệnh chỉ từ một dấu hiệu và không sử dụng thuốc theo cảm tính.

Năm nguyên tắc này phải được thực hiện thường xuyên. Không có một sản phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế toàn bộ quy trình giữ đàn.

NHỮNG TRƯỜNG HỢP CẦN BÁO NGAY CHO CƠ QUAN THÚ Y

Nếu đàn xuất hiện một trong những tình trạng dưới đây, bà con không nên tiếp tục tự xử lý:

• Sốt cao và bỏ ăn hàng loạt.
• Vật nuôi chết nhanh hoặc chết không rõ nguyên nhân.
• Da đỏ, tím hoặc xuất huyết bất thường.
• Khó thở nặng, co giật hoặc mất khả năng vận động.
• Số lượng con mắc tăng nhanh trong thời gian ngắn.
• Nghi ngờ bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
• Tình trạng không cải thiện hoặc tiếp tục trở nặng sau khi xử lý.

Bà con cần cách ly khu vực nghi mắc, tạm dừng xuất nhập và vận chuyển vật nuôi, đồng thời liên hệ cơ quan thú y địa phương để được hướng dẫn. Không bán chạy, tự giết mổ hoặc vứt xác vật nuôi ra môi trường.

MEGATECH ĐỒNG HÀNH CÙNG BÀ CON CHỦ ĐỘNG GIỮ ĐÀN

Mỗi trang trại có quy mô, mật độ nuôi và mức độ nguy cơ khác nhau. Vì vậy, giải pháp chăm sóc và phòng bệnh cũng cần được điều chỉnh theo tình trạng thực tế. Megatech không chỉ cung cấp sản phẩm chăn nuôi mà còn duy trì đội ngũ chuyên môn, kỹ thuật sẵn sàng hỗ trợ bà con 24/7.

Khi đàn có biểu hiện bất thường, bà con chỉ cần liên hệ. Đội ngũ Megatech sẽ chủ động hỏi và thu thập những thông tin cần thiết như:

• Loài vật nuôi, độ tuổi và thể trọng.
• Tổng số con và số lượng con có biểu hiện.
• Thời điểm bắt đầu phát sinh tình trạng.
• Khả năng ăn uống, hô hấp và vận động.
• Tình trạng phân và số lượng con chết.
• Thức ăn, nước uống và điều kiện chuồng nuôi.
• Vaccine, thuốc và sản phẩm đã sử dụng.
• Diễn biến đàn sau mỗi lần xử lý.

Từ những dữ liệu này, đội ngũ có thể hỗ trợ bà con xác định bước theo dõi tiếp theo, hướng dẫn sử dụng sản phẩm và nhận biết những trường hợp phải liên hệ bác sĩ hoặc cơ quan thú y.

Hoạt động chuyên môn của Megatech còn có sự đồng hành của GS.TS. NGƯT. Nguyễn Văn Thanh, chuyên gia với gần 50 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y.

Thông qua kinh nghiệm thực tế của Thầy, đội ngũ Megatech hướng đến việc tư vấn có căn cứ, sử dụng thuốc đúng mục đích và kết hợp điều trị với môi trường, dinh dưỡng, chăm sóc và an toàn sinh học.

 Hotline Tư Vấn Kỹ Thuật: 096.868.1302

 Fanpage Megatech Việt Nam: Link Fanpage

Liên hệ đội ngũ kỹ thuật Megatech để được tư vấn giải pháp chăn nuôi phù hợp